Author Archives: Alicja Jabłońska

GWARANTOWANY WZROST

Instytucjonalnie gwarantowany wzrost znaczenia związków zawo­dowych w nowo powstałej republice ożywił wśród związkowców na­dzieje na zrealizowanie reformistycznej koncepcji przebudowy ustro­ju społeczno-gospodarczego Niemiec. Temu problemowi poświęcone były dwa kongresy ADGB (Wrocław, 1925 r. i Hamburg, 1928 r.), które zajęły się opracowaniem

PRZYPISYWANIE SZCZEGÓLNEJ ROLI

Miało to oznaczać przejście od kapitalizmu indywidualnego do jego formy zorganizowanej, z pre­ferencjami dla gospodarki publicznej. Szczególną rolę we wprowa­dzaniu „demokracji gospodarczej” Naphtali przypisywał związkom zawodowym, które poprzez państwo miały kontrolować monopole i być poza zakładem pracy główną siłą reprezentującą

OSTATNI OKRES ISTNIENIA

Ostatni okres istnienia Republiki Weimarskiej charakteryzował się trudną sytuacją ekonomiczną. Socjaldemokraci zostali wyeliminowa­ni z rządu, co oznaczało utratę wpływu związków zawodowych na decyzje organów wykonawczych. Dwa kolejne rządy, Heinricha Bruninga i Franza von Papena, próbowały ratować sytuację ekonomicz­ną kraju przez

PODOBNA SYTUACJA

Podobna sytuacja powtórzyła się w chwili, gdy nowy kanclerz Rzeszy, von Papen, zmniejszył dotychczasowe świadczenia socjalne od 14 do 25 proc. Wywołane tym faktem społeczne wrzenie zostało znowu zażegnane przez ADGB. Mimo żądań ogłoszenia strajku gene­ralnego związki zdecydowały się na

PRÓBA UGODY

Niewiele też pomogła ADGB podjęta przez nią próba ugody z na­zistami w celu ratowania ruchu zwiążkowego przed rozwiązaniem, polegająca na zdystansowaniu się od partii socjaldemokratycznej. Na­ziści wykorzystali ją jedynie do kolejnego rozprawienia się ze swoimi przeciwnikami. Po likwidacji partii socjaldemokratycznej

WALKA O NOWY PORZĄDEK SPOŁECZNY

Po drugiej wojnie światowej, z chwilą upadku hitlerowskiej Trze­ciej Rzeszy i objęcia władzy w Niemczech przez zwycięskie mocar­stwa Koalicji Antyhitlerowskiej, powstały warunki do odbudowy niemieckiego ruchu związkowego. W zachodnich strefach okupowa­nych Niemiec rozwinął się on spontanicznie, opierając się na aktywie

ORGANIZACYJNA ODBUDOWA

Organizacyjna odbudowa ruchu związkowego w Niemczech zależa­ła od stanowiska władz okupacyjnych. W zachodnich strefach okupa­cyjnych kraju najszybciej na spontaniczne powstawanie organizacji związkowych zareagowały władze brytyjskie. Już w sierpniu 1945 r., wykonując zalecenia uchwał poczdamskich, ogłosiły wezwanie do ludności swojej strefy,

PODOBNY PRZEBIEG

Podobnie przebiegał rozwój ruchu zawodowego w amerykańskiej i francuskiej strefie okupacyjnej. We wszystkich jednak strefach za­chodnich władze okupacyjne przestrzegały zasady organizowania się związków tylko do szczebla lokalnego, wszelkie zaś kroki zmier zające do uformowania jednolitej organizacji związkowej w skali całej

OPRÓCZ ORGANIZACJI

W 1948 r. w strefie brytyjskiej związki zrzeszały 42,9 proc. (2748,9 tys. osób) ogółu zatrudnionych, w strefie amerykańskiej 37,9 proc. (1644,8 tys. osób), we francuskiej zaś 29,6 proc. (385,3 tys. osób).Oprócz socjaldemokratycznych organizacji związkowych w tym samym czasie w zachodnich

WRAZ Z POWSTANIEM RUCHU

Wraz z powstaniem ruchu związkowego wyłonił się problem wy­tyczenia jego celów i zadań. Radykalnie nastrojone masy związkowe żądały głębokich zmian w systemie społecznym Niemiec Zachodnich, skłaniając związki zawodowe do podjęcia walki o przebudowę spo­łeczno-ustrojową zachodnich stref okupacyjnych. Żądania dotyczyły następujących

PODCZAS KONFERENCJI

Podczas konferencji moskiewskiej w 1947 r. nakłonił on brytyjskiego ministra spraw zagranicznych, Erne­sta Eevina, aby sprawę przekazać do kompetencji władz okupacyjnych. Generałowie Lucius Clay i Brian Robertson, ówcześni główno­dowodzący w strefach amerykańskiej i angielskiej, doszli w tej spra­wie do zgodnego

KWESTIA WSPÓŁDECYDOWANIA

Kwestię współdecydowania najwcześniej podjęły związki zawodo­we w strefie brytyjskiej, jako zadanie programowe o pierwszoplano­wym znaczeniu. Konferencja związkowa, która odbyła się tam w marcu 1946 r., zaaprobowała uchwałę  w sprawie natychmiastowego prawnego uregulowania sytuacji rad przedsiębiorstw (nadzorczych i innych). W uchwale